Εθνική συστράτευση για το δημογραφικό: Η Τήνος εκπέμπει σήμα αφύπνισης για το μέλλον της Ελλάδας

Πολιτεία, επιστήμονες και κοινωνία ενώνουν δυνάμεις με ένα κοινό μήνυμα: η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας είναι εθνική προτεραιότητα – ώρα για δράση, όχι για αναμονή. 

της Ρούλας Σκουρογιάννη

Η Ελλάδα χάνει τον πληθυσμό της, χάνει τις γενιές της, κινδυνεύει να χάσει το μέλλον της.
Η υπογεννητικότητα δεν είναι πια μια σιωπηλή κρίση – είναι μια εθνική απειλή που απαιτεί άμεση, γενναία και συντονισμένη απάντηση. Αυτό το ξεκάθαρο μήνυμα στάλθηκε από την Τήνο, όπου κορυφαίοι θεσμικοί και επιστημονικοί φορείς συναντήθηκαν στην επιστημονική ημερίδα με τίτλο:
«Γονιμότητα, Υπογεννητικότητα και Στήριξη της Οικογένειας – Μια Εθνική Στρατηγική: Ανησυχίες, Προβληματισμοί, Πρόληψη».

Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε, στις 15 Ιουνίου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας και τη Γιορτή του Πατέρα, αποτέλεσε ορόσημο για την έναρξη μιας μεγάλης εθνικής αφύπνισης.

Ηχηρές τοποθετήσεις – Ενιαίο μέτωπο απέναντι στη δημογραφική απειλή

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η τελευταία φυσική αύξηση του πληθυσμού, στη χώρα, ήταν το 2010 (δηλαδή περισσότερες γεννήσεις από τους θανάτους). Την τελευταία δεκαετία, έχουμε σχεδόν διπλάσιους τους θανάτους από τις γεννήσεις, ενώ την ίδια ώρα, καταγράφεται αύξηση του δείκτη γήρανσης που καθιστά την Ελλάδα μια από τις πλέον γηρασμένες χώρες στην Ευρώπη.

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, μίλησε με σαφήνεια: «Το δημογραφικό είναι υπαρξιακό πρόβλημα. Αν δεν υπάρξει μαζική κινητοποίηση σήμερα, δεν θα υπάρχει αύριο για την Ελλάδα».

Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, ανακοίνωσε τη χρηματοδότηση του προγεννητικού ελέγχου με 4,97 εκατομμύρια ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, παρέχοντας δωρεάν εξετάσεις στις πιο ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες. «Το δικαίωμα στη μητρότητα δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας», είπε χαρακτηριστικά.

Ο υφυπουργός Παιδείας, Κωνσταντίνος Βλάσης, ξεκαθάρισε πως το δημογραφικό είναι κορυφαία κυβερνητική προτεραιότητα: «Η εθνική αναγέννηση περνά μέσα από τη στήριξη της νέας γενιάς. Χρειαζόμαστε ενημέρωση, υποδομές και πίστη».

Η γνώση είναι δύναμη, η πρόληψη είναι πολιτική

Η υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Έλενα Ράπτη, υπογράμμισε πως η αναπαραγωγική υγεία αφορά και τα δύο φύλα, ενώ η Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, Ισμήνη Κριάρη, έθεσε με έμφαση το δίλημμα της εποχής:
«Ή θα διαδώσουμε τη γνώση, ή θα παραδοθούμε στην παρακμή. Η φθίνουσα γονιμότητα των νέων γυναικών είναι πραγματικότητα – και η πρόληψη είναι υποχρέωση της Πολιτείας και της κοινωνίας».

Ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και του ΕΔΔΥΠΠΥ, Γιώργος Πατούλης, σημείωσε πως κάθε γυναίκα πρέπει να γνωρίζει το αναπαραγωγικό της απόθεμα μέσω της εξέτασης της Αντιμυλλέριου Ορμόνης (AMH): «Η μητρότητα δεν πρέπει να αφήνεται στην τύχη ή στην άγνοια. Πρέπει να οργανώσουμε σήμερα, με επιστημονική τεκμηρίωση και δημόσια ενημέρωση, την Ελλάδα που θα υπάρξει αύριο».

Η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΕΚΑΠΤΥ, Ρίτα Μωραϊτάκη-Πικρού, ανέδειξε τη σημασία της ισορροπίας καριέρας και οικογένειας: «Η επιλογή να κάνεις παιδί δεν μπορεί να είναι δίλημμα. Το κράτος οφείλει να υποστηρίξει τους νέους να δημιουργήσουν οικογένεια πριν χαθεί πολύτιμος χρόνος».

Σοκαριστικά δεδομένα – ώρα για γενναίες αποφάσεις

Ο γυναικολόγος και Γ.Γ. της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Κωνσταντίνος Πάντος, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου:
«Μετά τα 35, το 95% των ωαρίων έχει χαθεί. Η κοινωνία μας καθυστερεί να αφυπνιστεί. Η γονιμότητα δεν είναι άπειρη – είναι εξαντλήσιμη. Και η ευκαιρία χάνεται χωρίς πρόληψη».

Τόνισε την ανάγκη να καθιερωθεί ο έλεγχος γονιμότητας σε επίπεδο πρωτογενούς πρόληψης, με δωρεάν AMH και εκπαίδευση στα σχολεία. «Η αναβολή της μητρότητας δεν είναι απελευθέρωση. Είναι παγίδα που στήνουμε στους εαυτούς μας», είπε χαρακτηριστικά.

Πολιτικές και κοινωνικές παρεμβάσεις με φωνή και πρόταση

Ο Ευρωβουλευτής, Νίκος Φαραντούρης, πρότεινε να καλύπτεται η εξέταση AMH από το κράτος, να ενταχθεί στα check-up και να αναγνωριστεί ως δαπάνη ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης.

Η βουλευτής, Ζωή Ράπτη, σημείωσε πως «το δημογραφικό δεν είναι θεωρία – είναι υπαρξιακό στοίχημα που θέλει θάρρος, στρατηγική και κοινωνική σύμπραξη». Η βουλευτής Κυκλάδων, Κατερίνα Μονογυιού, ανέδειξε την προσωπική της μάχη για να αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο ώστε να διατηρούν ωάρια και οι διαζευγμένες γυναίκες.

Η βουλευτής, Μιλένα Αποστολάκη, έθεσε την ανάγκη για άμεση υποστήριξη της γυναίκας στην εργασία ως καταλυτικό παράγοντα ενίσχυσης της γονιμότητας.

Από το βίωμα στο μήνυμα: η συγκίνηση έγινε πολιτική πράξη

Με συγκλονιστικές αφηγήσεις, η υψίφωνος και ηθοποιός, Άννα Τσουκαλά, οι δημοσιογράφοι, Ανθή Σαλαγκούδη και Μαρία Παπαβλάχου, καθώς και η ποινικολόγος Ιωάννα Παναγοπούλου, φώτισαν το ανθρώπινο πρόσωπο της υπογονιμότητας. Με θάρρος και ευαισθησία απέδειξαν ότι η πρόληψη μπορεί να σώσει όνειρα, σχέσεις και ζωές.

Τήνος: Από την καρδιά του Αιγαίου, μήνυμα σε όλη την Ελλάδα

Η ημερίδα έκλεισε με την υπογραφή κοινής διακήρυξης από Ιατρικούς Συλλόγους της χώρας και του εξωτερικού. Οι Ιατρικοί Σύλλογοι Αθηνών, Κυκλάδων, Κω, Μυτιλήνης, Λήμνου, Καλύμνου, Ελλήνων και Κυπρίων Ιατρών της Ρώμης και της Κύπρου ενώθηκαν στο κάλεσμα για μια Εθνική Στρατηγική.

Τη διακήρυξη επέγραψαν οι Πρόεδροι των Ιατρικών Συλλόγων: Αθηνών Γ. Πατούλης, Ρώμης Ιταλίας Antonio Magi,
Κύπρου Πέτρος Αγαθαγγέλου, Κυκλάδων Παναγιώτα Βούλγαρη, Κω Κατερίνα Γαβαλά,
Μυτιλήνης Παναγιώτη ς Προβέτζας, Λήμνου Ελένη Φαρμάκη, Καλύμνου Γεράσιμος Αποστολάτος,
Ελλήνων & Κυπρίων Ιατρών Ρώμης Δημήτριος Βαρβάρας.

Το μήνυμα είναι σαφές:
Η γονιμότητα δεν είναι προσωπικό ζήτημα – είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης.
Η πρόληψη δεν είναι ατομική ευθύνη – είναι δημόσια πολιτική.
Η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα μια νέα κοινωνική συμφωνία για το αύριο.

Η Τήνος έδειξε τον δρόμο. Ας τον ακολουθήσουμε!