Συναγερμός στη Θεσσαλία: Θάνατος από Αιμορραγικό Πυρετό Κριμαίας-Κονγκό – Τα μέτρα προστασίας που συνιστά ο ΕΟΔΥ

Ένα σπάνιο αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο κρούσμα Αιμορραγικού Πυρετού Κριμαίας-Κονγκό καταγράφηκε πρόσφατα στον Δήμο Ελασσόνας της Π.Ε. Λάρισας, με τραγική κατάληξη για ηλικιωμένο ασθενή. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) επιβεβαίωσε πως ο άνδρας άνω των 70 ετών νοσηλεύτηκε με βαριά επιδείνωση της κατάστασής του και τελικώς υπέκυψε στη νόσο, πυροδοτώντας κινητοποίηση των υγειονομικών και κτηνιατρικών αρχών σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.

Τι είναι ο Αιμορραγικός Πυρετός Κριμαίας-Κονγκό

Πρόκειται για ιογενή νόσο που προκαλείται από τον ιό Crimean-Congo Hemorrhagic Fever (CCHF). Η μετάδοση γίνεται, κυρίως, μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κροτώνων (τσιμπουριών) ή μέσω άμεσης επαφής με αίμα, ιστούς, σωματικά υγρά ή εκκρίσεις μολυσμένων ζώων ή ανθρώπων. Άγρια και οικόσιτα ζώα μπορεί να φέρουν παροδικά τον ιό, χωρίς να παρουσιάζουν συμπτώματα, αλλά είναι ικανά να μολύνουν τσιμπούρια που στη συνέχεια μεταδίδουν τον ιό σε άλλα ζώα ή ανθρώπους.

Η νόσος εκδηλώνεται με ευρύ φάσμα συμπτωμάτων: από πλήρως ασυμπτωματική μορφή (περίπου 85% των περιπτώσεων), έως εμπύρετη κατάσταση και βαριά νόσηση με αιμορραγικά φαινόμενα και πολυοργανική ανεπάρκεια. Η θνητότητα είναι υψηλή, φτάνοντας το 30–50% στους νοσηλευόμενους ασθενείς, καθώς δεν υπάρχει ειδική θεραπεία.

Γεωγραφική Κατανομή και Παρουσία στην Ελλάδα

Ο Αιμορραγικός Πυρετός Κριμαίας-Κονγκό είναι ενδημικός σε περισσότερες από 30 χώρες, κυρίως στην Ασία, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και περιοχές της Ευρώπης. Στην ευρωπαϊκή ήπειρο, έχουν καταγραφεί περιστατικά σε χώρες των Βαλκανίων (Βουλγαρία, Αλβανία, Κόσοβο, Βόρεια Μακεδονία), αλλά και σε Ισπανία, Πορτογαλία, Ρωσία, Ουκρανία και Τουρκία. Στην Ελλάδα, το συγκεκριμένο περιστατικό είναι το δεύτερο καταγεγραμμένο εγχώριο κρούσμα, μετά το πρώτο του 2008 στη Θράκη.

Ποιες ομάδες θεωρούνται υψηλού κινδύνου

Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται σε όσους δραστηριοποιούνται στην ύπαιθρο και έρχονται σε επαφή με ζώα ή τσιμπούρια. Κτηνοτρόφοι, αγρότες, κυνηγοί, βοσκοί, δασοκόμοι, φυσιολάτρες, πεζοπόροι, κάμπερ, ορειβάτες και εργαζόμενοι σε σφαγεία περιλαμβάνονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Επίσης, επαγγελματίες υγείας που φροντίζουν ασθενείς κινδυνεύουν από ενδονοσοκομειακή μετάδοση.

Οδηγίες ΕΟΔΥ για την πρόληψη της νόσου

Ο ΕΟΔΥ εξέδωσε λεπτομερείς οδηγίες προστασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ατομική προφύλαξη έναντι των τσιμπουριών και στη σωστή διαχείριση περιστατικών.

Μέτρα πρόληψης στην ύπαιθρο:

·         Αποφυγή περιοχών με πυκνή βλάστηση, θάμνους, ψηλά χόρτα ή φύλλα.

·         Περπάτημα στο κέντρο των μονοπατιών και όχι μέσα σε χόρτα.

·         Χρήση ανοιχτόχρωμων ρούχων, μακριά μανίκια, μακριά παντελόνια, γάντια και μπότες. Το παντελόνι να μπαίνει μέσα στις κάλτσες ή τα παπούτσια.

·         Εφαρμογή εντομοαπωθητικών σε δέρμα και ρούχα.

·         Αποφυγή καθίσματος ή ξαπλώματος στο έδαφος.

·         Προσεκτικός έλεγχος σώματος και ρούχων για τσιμπούρια μετά από κάθε υπαίθρια δραστηριότητα.

·         Εάν εντοπιστεί τσιμπούρι, αφαιρείται με ειδική λαβίδα. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, απαιτείται επίσκεψη σε ιατρό.

Μέτρα για τα ζώα:

·         Συστηματική απεντόμωση σε στάβλους και ζώα, με καθοδήγηση από κτηνίατρο.

·         Χρήση γαντιών κατά τη σφαγή ή επαφή με αίμα/ιστούς ζώων.

Μέτρα υγιεινής και κατανάλωσης:

·         Κατανάλωση μόνο παστεριωμένου γάλακτος και ώριμων τυριών.

·         Αποφυγή κατανάλωσης προϊόντων αγνώστου προελεύσεως ή χωρίς έλεγχο παραγωγής.

Μέτρα για την αποτροπή μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο:

·         Αποφυγή επαφής με ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα.

·         Χρήση γαντιών και προστατευτικού εξοπλισμού κατά τη φροντίδα ασθενών.

·         Συστηματικό πλύσιμο χεριών.

·         Για τους επαγγελματίες υγείας: αυστηρή τήρηση των κανόνων πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων.

Κρατικός συντονισμός και επείγουσες δράσεις στην Ελασσόνα

Μετά το θάνατο του ασθενούς, το Υπουργείο Υγείας, ο ΕΟΔΥ, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και οι τοπικές αρχές της Θεσσαλίας κινητοποιήθηκαν άμεσα. Στις 27 Ιουνίου 2025, πραγματοποιήθηκε Συνάντηση Εργασίας με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων αρχών και επιστημονικών φορέων.

Οι αποφάσεις που ελήφθησαν περιλαμβάνουν:

·         Ιχνηλάτηση και παρακολούθηση των επαφών του ασθενούς σε οικογενειακό και νοσοκομειακό περιβάλλον.

·         Ενημέρωση επαγγελματιών υγείας σε τοπικό και πανελλαδικό επίπεδο.

·         Ενημερωτικές δράσεις προς ομάδες υψηλού κινδύνου.

·         Δειγματοληψίες σε τσιμπούρια και ζώα της περιοχής.

·         Στοχευμένες απεντομώσεις και επιδημιολογική μελέτη στον τοπικό πληθυσμό.

·         Έλεγχοι και παρεμβάσεις σε ζώα από τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές.

Πού να απευθυνθεί ο πολίτης – Στοιχεία επικοινωνίας ΕΟΔΥ

Για οποιαδήποτε απορία ή αναφορά σχετική με τη νόσο, οι πολίτες μπορούν να επικοινωνούν με τον ΕΟΔΥ στα παρακάτω τηλέφωνα:

·         1133 (γραμμή χωρίς χρέωση)

·         210 5212 385

·         210 5212 355

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον ιό, τα μέτρα προφύλαξης και την αφαίρεση τσιμπουριών διατίθενται στον επίσημο ιστότοπο του ΕΟΔΥ:
https://eody.gov.gr/disease/tsimpoyria-krotones