Τι πρέπει να γνωρίζετε για την εμπορική συμφωνία ΕΕ-Αυστραλίας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία υπέγραψαν μια σαρωτική εμπορική συμφωνία μετά από οκτώ χρόνια δύσκολων διαπραγματεύσεων. Η συμφωνία αίρει τους δασμούς σε όλες σχεδόν τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ του μπλοκ των 27 μελών και της Αυστραλίας, με εξαίρεση τον χάλυβα. Η Αυστραλία αναφέρει ότι η συμφωνία θα μπορούσε να προσθέσει 7,8 δισεκατομμύρια AU$ (5,4 δισεκατομμύρια δολάρια) στο ΑΕΠ της έως το 2030. Η επικεφαλής της ΕΕ Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τη συμφωνία “νίκη και για τις δύο πλευρές”.

Ακολουθούν όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη συμφωνία:

Ποσοστώσεις εξαγωγών

Το συνολικό εμπόριο αγαθών μεταξύ της ΕΕ και της Αυστραλίας θα ανέλθει σε 49,4 δισεκατομμύρια ευρώ (57,2 δισεκατομμύρια δολάρια) το 2024. Οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου βρίσκονταν σε εξέλιξη από το 2018. Όμως κατέρρευσαν το 2023 εξαιτίας της άρνησης των Ευρωπαίων, σύμφωνα με την Καμπέρα, να υποχωρήσουν στο θέμα της πρόσβασης στην αγορά για τα αυστραλιανά γεωργικά προϊόντα, όπως το βόειο και το αρνίσιο κρέας. Η συμφωνία που υπογράφηκε σήμερα (24/3) είναι ένας συμβιβασμός.

Η ποσόστωση του αυστραλιανού βοείου κρέατος που επιτρέπεται να εισάγεται στην ΕΕ θα αυξηθεί περισσότερο από 10 φορές σε σχέση με το σημερινό επίπεδο κατά την επόμενη δεκαετία. Αυτή η ποσόστωση – 30.600 τόνοι – θα περιλαμβάνει το 55% του βοείου κρέατος που τρέφεται με χορτάρι και εισάγεται ατελώς και το 45% με μειωμένο δασμό 7,5%. Το ένα τρίτο της ποσόστωσης βοείου κρέατος θα ισχύει για πέντε χρόνια, πριν αυξηθεί στην πλήρη ποσόστωση. Η συμφωνία είναι πιο κοντά στο ευρωπαϊκό αίτημα των 30.000 τόνων από ό,τι η απαίτηση της Καμπέρα για 40.000 τόνους- ένα βασικό σημείο εμπλοκής στις διαπραγματεύσεις.

Αντιδράσεις των αγροτών

Ωστόσο, είναι πιθανό να προκαλέσουν την οργή των ευρωπαϊκών αγροτικών συνδικάτων. Η ομπρέλα των αγροτικών οργανώσεων Copa-Cogeca δήλωσε νωρίτερα φέτος ότι η συμφωνία “κινδυνεύει να επιβαρύνει δυσανάλογα τους ευρωπαίους αγρότες”. Οι Αυστραλοί αγρότες δήλωσαν απογοητευμένοι από τη συμφωνία. Ο πρόεδρος της Εθνικής Ομοσπονδίας Αγροτών Χάμις ΜακΙντάιρ δήλωσε ότι η συμφωνία δεν δείχνει καμία πραγματική αλλαγή για τη γεωργία από την προσφορά που απέρριψε η Αυστραλία το 2023.

“Οι αγρότες δικαίως ανησυχούν ότι μετά από χρόνια διαπραγματεύσεων αυτή η συμφωνία δεν έχει προσφέρει εμπορικά ουσιαστική πρόσβαση για τις αυστραλιανές γεωργικές εξαγωγές”, δήλωσε. Η ΕΕ θα επιτρέψει επίσης μια ποσόστωση 25.000 τόνων αυστραλιανού κρέατος αιγοπροβάτων που τρέφονται με χορτάρι, η οποία θα διαρκέσει σταδιακά επτά χρόνια. Η συμφωνία ήταν συνολικά “σπουδαία για τους Αυστραλούς εξαγωγείς”, δήλωσε στο AFP ο Τιμ Χάρκορτ, επικεφαλής οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας του Σίδνεϊ.

Γεωγραφικές ενδείξεις των τροφίμων και ποτών

Ένα άλλο βασικό σημείο τριβής ήταν η σθεναρή υπεράσπιση της ευρωπαϊκής γεωργίας των Γεωγραφικών Ενδείξεων των τροφίμων, από τη γαλλική σαμπάνια μέχρι το ιρλανδικό ουίσκι. Η Αυστραλία θα έχει το δικαίωμα να συνεχίσει να χρησιμοποιεί ορισμένες γεωγραφικές ονομασίες, όπως “φέτα” και “γκριγιέρ (gruyère), σε περιπτώσεις όπου οι παραγωγοί χρησιμοποιούν την ονομασία για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Ορισμένες ονομασίες δεν πληρούσαν τα κριτήρια και θα πρέπει να αλλάξουν — μεταξύ αυτών το “ούζο” που παράγεται στην Αυστραλία και το τυρί “φοντίνα”. Το πιο σημαντικό είναι ότι οι Αυστραλοί οινοποιοί θα μπορούν να χρησιμοποιούν τον όρο “prosecco” για να περιγράψουν το αφρώδες κρασί τους στην εγχώρια αγορά, αλλά θα πρέπει να σταματήσουν να τον χρησιμοποιούν για τις εξαγωγές μετά από 10 χρόνια.

“Θα υπάρξει σημαντικός αντίκτυπος στη βιομηχανία κρασιού ειδικότερα”, δήλωσε στο AFP η Λίζα Τούχι από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας. “Οι Αυστραλοί παραγωγοί παρμεζάνας θα είναι ευχαριστημένοι, οι παραγωγοί φέτας και γραβιέρας όχι”. Από την άλλη πλευρά, οι Ευρωπαίοι αγρότες και οι επιχειρήσεις τροφίμων θα αποκτήσουν μεγαλύτερη πρόσβαση στην αυστραλιανή αγορά. Οι δασμοί θα καταργηθούν σε βασικές ευρωπαϊκές εξαγωγές όπως το τυρί, το κρασί, τα φρούτα και τα λαχανικά και η σοκολάτα.

Αυτό θα εξοικονομήσει στους ευρωπαίους αγρότες ένα δισεκατομμύριο ευρώ από δασμούς, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

Τι θα ισχύει για τα αυτοκίνητα

Οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές ήλπιζαν ότι η Αυστραλία θα καταργούσε τον φόρο πολυτελών αυτοκινήτων, ο οποίος προσθέτει δασμό 33% στα οχήματα που υπερβαίνουν μια ορισμένη τιμή. Δεν πέτυχαν ακριβώς αυτό, αλλά σύμφωνα με τη συμφωνία η Αυστραλία θα αυξήσει το όριο φορολόγησης σε πάνω από 120.000 δολάρια Αυστραλίας για τα ηλεκτρικά οχήματα – απαλλάσσοντας το 75% των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών οχημάτων. Θα καταργηθεί επίσης ένας δασμός 5% σε όλες τις ευρωπαϊκές εισαγωγές αυτοκινήτων. Αυτό θα συμβάλει στη μείωση του κόστους και στην “αύξηση της υιοθέτησης ηλεκτρικών οχημάτων”, δήλωσε η Καμπέρα, καθώς η χώρα πιέζει για την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα τις επόμενες δεκαετίες.

Κρίσιμα ορυκτά

Ένα άλλο βασικό στοιχείο της συμφωνίας ήταν η εξασφάλιση της πρόσβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε κρίσιμες πρώτες ύλες -που απαιτούνται για καθαρές τεχνολογίες όπως οι ανεμογεννήτριες και οι μπαταρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων- των οποίων η Αυστραλία διαθέτει πλούσια κοιτάσματα. Η Κίνα κυριαρχεί στην παραγωγή μετάλλων και έχει απειλήσει να στραγγαλίσει τις προμήθειες σε έναν εμπορικό πόλεμο με την Ουάσινγκτον – αφήνοντας τα δυτικά έθνη να αναζητούν αλλού πηγές. Η συμφωνία Αυστραλίας-ΕΕ έχει ως στόχο να δώσει στην Ευρώπη καλύτερη πρόσβαση σε αυτά τα υλικά, κυρίως αλουμίνιο, λίθιο και μαγγάνιο. Η Καμπέρα δήλωσε ότι οι δασμοί στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών της έχουν πλέον “εξαλειφθεί”.