Ένα σπάνιο αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνο υγειονομικό περιστατικό βρίσκεται σε εξέλιξη τις τελευταίες ώρες στον Ατλαντικό Ωκεανό, προκαλώντας διεθνή ανησυχία. Ένα πιθανό ξέσπασμα του χανταϊού (hantavirus) σε κρουαζιερόπλοιο έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε τρεις ανθρώπους, θέτοντας τις παγκόσμιες αρχές υγείας σε κατάσταση μέγιστης επιφυλακής. Ο ιός, που συνδέεται άμεσα με την παρουσία τρωκτικών, αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τους κινδύνους που ελλοχεύουν σε κλειστούς χώρους μαζικής φιλοξενίας.

Το χρονικό της τραγωδίας στο MV Hondius

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το ξέσπασμα καταγράφηκε στο πλοίο MV Hondius, το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο από την Αργεντινή με προορισμό το Πράσινο Ακρωτήρι. Μέχρι στιγμής, η αποτίμηση της κατάστασης είναι ανησυχητική:

• Τρεις θάνατοι: Τρεις επιβάτες έχασαν τη ζωή τους από συμπτώματα που παραπέμπουν στον ιό.
• Επιβεβαιωμένα κρούσματα: Ένα περιστατικό έχει ταυτοποιηθεί εργαστηριακά.
• Ύποπτα κρούσματα: Τουλάχιστον πέντε ακόμη άτομα βρίσκονται υπό στενή ιατρική παρακολούθηση και εξετάζονται.

Οι υγειονομικές αρχές συνεχίζουν τις έρευνες στο πλοίο, πραγματοποιώντας εξειδικευμένους ελέγχους για να διαπιστωθεί η πηγή της μόλυνσης και να αποτραπεί περαιτέρω διασπορά.

Τι είναι ο χανταϊός και πώς μεταδίδεται στον άνθρωπο

Ο χανταϊός ανήκει σε μια οικογένεια ιών που φιλοξενούνται κυρίως από τρωκτικά (ποντίκια, αρουραίους). Σε αντίθεση με άλλες λοιμώξεις, η μετάδοση στον άνθρωπο δεν απαιτεί απαραίτητα άμεση επαφή, αλλά συμβαίνει συνηθέστερα μέσω της εισπνοής.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), η μόλυνση προκύπτει όταν ο άνθρωπος εισπνεύσει μικροσκοπικά σωματίδια από αποξηραμένα περιττώματα, ούρα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών που έχουν αιωρηθεί στον αέρα. Πιο σπάνια, ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω δαγκώματος, γρατζουνιάς ή επαφής με μολυσμένη επιφάνεια και στη συνέχεια με τη μύτη ή το στόμα.

Οι δύο «πρόσωπα» της νόσου: HPS και HFRS

Η λοίμωξη από χανταϊό μπορεί να εκδηλωθεί με δύο κύριες, εξαιρετικά σοβαρές μορφές:

1. Πνευμονικό Σύνδρομο Hantavirus (HPS): Πρόκειται για μια ραγδαία εξελισσόμενη αναπνευστική νόσο. Ξεκινά με κοινά συμπτώματα (πυρετό, κόπωση, μυαλγίες), αλλά γρήγορα οδηγεί σε σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια. Το ποσοστό θνησιμότητας είναι σοκαριστικό, αγγίζοντας το 38%.
2. Αιμορραγικός Πυρετός με Νεφρικό Σύνδρομο (HFRS): Επηρεάζει κυρίως τη νεφρική λειτουργία. Προκαλεί έντονο πόνο, εσωτερικές αιμορραγίες, χαμηλή αρτηριακή πίεση και μπορεί να καταλήξει σε οξεία νεφρική ανεπάρκεια.

Η παγκόσμια εξάπλωση του ιού

Παρά το γεγονός ότι θεωρείται σχετικά σπάνιος, ο χανταϊός έχει παγκόσμια παρουσία. Ετησίως καταγράφονται περίπου 150.000 περιστατικά HFRS, με τη συντριπτική πλειονότητα να εντοπίζεται στην Κίνα, αλλά και σε περιοχές της Ευρώπης και της Ασίας. Στις ΗΠΑ, από το 1993 έως το 2023, έχουν επιβεβαιωθεί 890 κρούσματα, αποδεικνύοντας ότι ο ιός δεν γνωρίζει σύνορα.

Η σοβαρότητα της νόσου επανήλθε πρόσφατα στη δημοσιότητα μετά τον θάνατο της Μπέτσι Αρακάουα (συζύγου του ηθοποιού Τζιν Χάκμαν) τον Φεβρουάριο του 2025, ο οποίος αποδόθηκε σε επιπλοκές που συνδέονταν με τον χανταϊό.

Θεραπεία και μέτρα προστασίας

Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο ή εμβόλιο για την καταπολέμηση του χανταϊού. Η ιατρική παρέμβαση επικεντρώνεται στην υποστηρικτική φροντίδα:

• Νοσηλεία σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ).
• Μηχανική υποστήριξη της αναπνοής και οξυγονοθεραπεία.
• Αιμοκάθαρση σε περιπτώσεις νεφρικής επιβάρυνσης.
• Χορήγηση αντιικών φαρμάκων για τον έλεγχο των επιπλοκών.

Πώς να προστατευτείτε: Η πρόληψη παραμένει το μοναδικό αποτελεσματικό όπλο. Οι ειδικοί συνιστούν:

1. Απομάκρυνση τρωκτικών: Διατήρηση καθαρών χώρων και σφράγιση ανοιγμάτων σε υπόγεια, αποθήκες και σοφίτες.
2. Προσοχή στον καθαρισμό: Μην σκουπίζετε και μην χρησιμοποιείτε ηλεκτρική σκούπα σε χώρους με περιττώματα τρωκτικών, καθώς αυτό σηκώνει τη σκόνη στον αέρα. Χρησιμοποιήστε απολυμαντικό (χλωρίνη) και προστατευτική μάσκα/γάντια.
3. Αποφυγή έκθεσης: Ιδιαίτερη προσοχή σε χώρους που παρέμειναν κλειστοί για μεγάλο διάστημα (π.χ. εξοχικά, αποθήκες).

Το περιστατικό στον Ατλαντικό υπενθυμίζει την ανάγκη για αυστηρούς υγειονομικούς ελέγχους, ειδικά σε χώρους όπου η συγκατοίκηση ανθρώπων και η πιθανή παρουσία τρωκτικών μπορεί να αποβεί μοιραία.

Πηγή BBC