Ένα SMS για τη ζωή: Ξεκινά ο νέος κύκλος δωρεάν μαστογραφίας για 2,3 εκατομμύρια γυναίκες
- Νέος κύκλος του «Προλαμβάνω» για τον καρκίνο του μαστού. Ποιες γυναίκες δικαιούνται δωρεάν μαστογραφία, πώς κλείνουν ραντεβού μόνο με το ΑΜΚΑ και τι δείχνουν τα στοιχεία του πρώτου κύκλου.
Κάποτε, για να κλείσει μια γυναίκα μαστογραφία, έπρεπε να βρει γιατρό, να πάρει παραπεμπτικό, να ψάξει διαγνωστικό κέντρο και να βρει χρόνο ανάμεσα στη δουλειά, την οικογένεια και τις υποχρεώσεις της. Πολλές φορές το ραντεβού αναβαλλόταν «για του χρόνου». Από σήμερα, Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026, για πάνω από δύο εκατομμύρια γυναίκες το πρώτο βήμα είναι ένα μήνυμα στο κινητό τους. Η έναρξη του νέου κύκλου συμπίπτει με τον Οκτώβριο, τον μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού.
Ξεκίνησε η σταδιακή αποστολή των πρώτων SMS με τα ηλεκτρονικά παραπεμπτικά για τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις μαστού. Η αποστολή εντάσσεται στη συνέχιση του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης «Προλαμβάνω». Το πρόγραμμα, όπως ανακοινώθηκε, αποτελεί πλέον μόνιμη εθνική πολιτική υγείας και χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από εθνικούς πόρους.
Ποιες γυναίκες δικαιούνται τον έλεγχο
Δικαιούχοι του νέου κύκλου είναι 2.385.935 γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες. Η πρόσβαση είναι καθολική και δεν εξαρτάται από την ασφαλιστική κατάσταση.
Η ηλικιακή ομάδα δεν είναι τυχαία. Οι δικαιούχοι, το είδος και η συχνότητα των εξετάσεων καθορίζονται με βάση τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες και τη γνωμοδότηση της Εθνικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Δημόσιας Υγείας.
Πώς θα πάρετε το παραπεμπτικό
Ο τρόπος εξαρτάται από το αν έχετε ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση.
Αν την έχετε ενεργοποιήσει, το ηλεκτρονικό παραπεμπτικό έρχεται απευθείας με SMS στο κινητό σας.
Αν δεν την έχετε ενεργοποιήσει, δεν χάνετε τίποτα. Μπορείτε να ενημερωθείτε και να προγραμματίσετε το ραντεβού σας δωρεάν, μόνο με το ΑΜΚΑ σας, μέσω της πλατφόρμας proliptikes.gov.gr. Εκεί βλέπετε τα συνεργαζόμενα κέντρα της περιοχής σας και τα τηλέφωνα επικοινωνίας, κλείνετε ραντεβού και κάνετε τις εξετάσεις σας. Και οι δύο διαδρομές οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα.
Τι περιλαμβάνει ο δωρεάν έλεγχος
Ο έλεγχος περιλαμβάνει ψηφιακή μαστογραφία και, εφόσον προκύψει σχετική ένδειξη, υπερηχογράφημα μαστών.
Το ότι το πρόγραμμα βασίζεται στην ψηφιακή μαστογραφία συμφωνεί με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τον πληθυσμιακό προσυμπτωματικό έλεγχο. Οι οδηγίες αυτές (European Breast Guidelines) καταρτίστηκαν από την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον καρκίνο του μαστού, σε συντονισμό με το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αφορούν γυναίκες μέσου κινδύνου και, όπως προβλέπουν, ο έλεγχος με ψηφιακή μαστογραφία ξεκινά στα 45 έτη και συνεχίζεται έως τα 75.
Οι οδηγίες προτείνουν επίσης διαφορετική συχνότητα ανά ηλικία: κάθε δύο ή τρία χρόνια έως τα 50, ανά διετία έως τα 70 και ανά τριετία μέχρι τα 75. Σημειώνουν ακόμη ότι η τρισδιάστατη μαστογραφία (τομοσύνθεση) προορίζεται για τη διερεύνηση ύποπτων ευρημάτων και όχι για τον αρχικό έλεγχο. Με εξαίρεση τη ισχυρή σύσταση για τις γυναίκες 50 έως 69 ετών, οι υπόλοιπες συστάσεις είναι «υπό όρους». Αυτό σημαίνει ότι αφήνουν χώρο συζήτησης της κάθε γυναίκας με τον γιατρό της για τα οφέλη και τα βάρη της επιλογής.
Γιατί μετράει η ηλικία 45–74: το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Το ελληνικό πρόγραμμα ακολουθεί μια ευρύτερη ευρωπαϊκή στροφή. Στις 9 Δεκεμβρίου 2022 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθέτησε νέα σύσταση για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου. Η σύσταση αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Καταπολέμηση του Καρκίνου, αντικαθιστά εκείνη του 2003 και επεκτείνει το πεδίο της. Για τον καρκίνο του μαστού προβλέπει μαστογραφία για γυναίκες 50 έως 69 ετών και προτείνει τον έλεγχο και για τις ηλικίες 45 έως 74. Το εύρος που επιλέγει σήμερα η Ελλάδα εναρμονίζεται λοιπόν με την ευρωπαϊκή κατεύθυνση.
Ο καρκίνος του μαστού με αριθμούς
Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίζονται περίπου 250.000 νέες διαγνώσεις και 90.000 θάνατοι ετησίως. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις GLOBOCAN για το 2020, τα νέα περιστατικά ανέρχονται σε περίπου 7.770 ετησίως και οι θάνατοι σε περίπου 2.330. Πρόκειται για εκτιμήσεις, και η χώρα μας δεν διαθέτει ακόμη πλήρες Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών που να δίνει ακριβή εικόνα των κρουσμάτων και της επιβίωσης.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκεται ένα απλό επιχείρημα υπέρ της πρόληψης. Όσο νωρίτερα εντοπιστεί ο καρκίνος, τόσο ηπιότερη είναι συνήθως η θεραπεία και τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες ίασης.
Τι έδειξε ο πρώτος κύκλος
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν, περισσότεροι από 7 εκατομμύρια πολίτες έχουν κάνει δωρεάν προληπτικές εξετάσεις στο πλαίσιο του «Προλαμβάνω». Συνολικά, 500.301 άνθρωποι εντοπίστηκαν έγκαιρα με ευρήματα που χρειάζονταν περαιτέρω διερεύνηση ή ιατρική αντιμετώπιση.
Για τον καρκίνο του μαστού ειδικά, στον πρώτο κύκλο έκαναν ψηφιακή μαστογραφία 1.267.026 γυναίκες. Από αυτές, 87.231 εντοπίστηκαν με ευρήματα και περισσότερες από 6.000 διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού σε αρχικό στάδιο. Σε αυτό το στάδιο οι πιθανότητες πλήρους ίασης αυξάνονται θεαματικά.
Για να διαβάσουμε σωστά τα νούμερα, χρειάζεται μια διευκρίνιση. Ένα «εύρημα» δεν ισοδυναμεί με καρκίνο. Σημαίνει ότι χρειάζεται συμπληρωματικός έλεγχος, όπως υπερηχογράφημα, και τις περισσότερες φορές αυτός καταλήγει σε καθησυχαστικό αποτέλεσμα. Με μια πρόχειρη εκτίμηση, τα ευρήματα αφορούσαν περίπου 7% των γυναικών που εξετάστηκαν, ενώ οι διαγνώσεις σε αρχικό στάδιο λιγότερο από μία στις 200. Η αξία του ελέγχου φαίνεται ακριβώς εκεί: δεν είναι η συχνότητα του καρκίνου που κάνει τη διαφορά, αλλά το ότι εντοπίζεται όταν ακόμη θεραπεύεται.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης τόνισε ότι το πρόγραμμα γίνεται πλέον μόνιμη εθνική πολιτική υγείας, με χρηματοδότηση αποκλειστικά από εθνικούς πόρους. Όπως είπε, η δέσμευση είναι να εξασφαλιστεί σε κάθε δικαιούχο, ασφαλισμένο ή ανασφάλιστο, δωρεάν πρόσβαση στην πρόληψη. Υπενθύμισε ότι ο νέος κύκλος αφορά περισσότερες από 2,3 εκατομμύρια γυναίκες 45 έως 74 ετών και ότι οι 6.000 έγκαιρες διαγνώσεις του πρώτου κύκλου έδωσαν στις γυναίκες τη δυνατότητα να λάβουν εγκαίρως θεραπεία. Κάλεσε τις δικαιούχους να προγραμματίσουν τις εξετάσεις τους, ακόμη και χωρίς άυλη συνταγογράφηση, μόνο με το ΑΜΚΑ τους. Κατέληξε με μια έκκληση: «Μην αναβάλλετε τον έλεγχο. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές και η πρόληψη είναι η πιο σημαντική επένδυση στην υγεία μας».
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη επικεντρώθηκε στην ανθρώπινη πλευρά του προγράμματος. Πίσω από τους αριθμούς και τα μηνύματα, είπε, βρίσκονται γυναίκες και οι οικογένειές τους. Αναγνώρισε πόσο συχνά μια γυναίκα αναβάλλει τη φροντίδα του εαυτού της επειδή προηγούνται πάντα οι άλλοι. Γι’ αυτό, όπως τόνισε, το «Προλαμβάνω» έγινε μόνιμο, δωρεάν και εύκολο για όλες. Η αναπληρώτρια υπουργός ολοκλήρωσε με μια φράση που συνοψίζει το πνεύμα της προσπάθειας: «Μην το αφήσετε για αύριο. Ένα απλό παραπεμπτικό στο τηλέφωνο μπορεί κυριολεκτικά να σώσει ζωές».
Τι να κάνετε τώρα
Αν ανήκετε στις γυναίκες 45 έως 74 ετών, ελέγξτε το κινητό σας τις επόμενες ημέρες, καθώς η αποστολή των SMS γίνεται σταδιακά και δεν θα φτάσουν όλα ταυτόχρονα. Αν δεν έχετε ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση ή δεν λάβετε μήνυμα, μπείτε στο proliptikes.gov.gr με το ΑΜΚΑ σας και κλείστε ραντεβού στο κέντρο που σας εξυπηρετεί. Αν έχετε προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού ή άλλο λόγο να ανησυχείτε, μιλήστε με τον γιατρό σας, γιατί οι ευρωπαϊκές οδηγίες αφορούν γυναίκες μέσου κινδύνου και η δική σας περίπτωση μπορεί να χρειάζεται εξατομικευμένο πλάνο.
Ρούλα Σκουρογιάννη
Πηγή: libre.gr
