Ο διαβήτης δεν προειδοποιεί: Γιατί πάνω από 4 στους 10 δεν ξέρουν ότι νοσούν
Δεν πονά, δεν φαίνεται και συχνά δεν δίνει κανένα σημάδι. Γι’ αυτό, ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 μπορεί να εξελίσσεται για χρόνια χωρίς να το καταλάβει κανείς. Ο τύπος 2 αναπτύσσεται, συνήθως, σταδιακά και προκαλεί λίγα ή καθόλου αισθητά συμπτώματα. Έτσι, πάνω από το 40% των ανθρώπων με διαβήτη εκτιμάται ότι δεν γνωρίζει ότι τον έχει, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Για πολλούς, η πρώτη ένδειξη είναι μια επιπλοκή. Στην Παγκόσμια Ημέρα κατά του Διαβήτη, σήμερα 14 Νοεμβρίου, το μήνυμα είναι ένα: Μην περιμένετε να πονέσει.
Ρούλα Σκουρογιάννη
«Early Action on Diabetes» – Τι σημαίνει «έγκαιρη δράση»
Η φετινή επέτειος έχει θέμα «Έγκαιρη δράση κατά του διαβήτη». Η ημέρα καθιερώθηκε το 1991 και η 14η Νοεμβρίου είναι η ημερομηνία γέννησης του Φρέντερικ Μπάντινγκ, ενός από τους επιστήμονες που ανακάλυψαν την ινσουλίνη. Φέτος, το ίδιο θέμα υιοθετούν η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), και για την IDF ανοίγει διετή εκστρατεία (2026-2027) για έγκαιρη διάγνωση και μείωση του κινδύνου. Οι προτεραιότητες είναι η έγκαιρη ανίχνευση, η έγκαιρη πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα και η δράση για τη μείωση του κινδύνου τύπου 2. Στόχος είναι να μικρύνει η απόσταση ανάμεσα στην έναρξη της νόσου και τη διάγνωση. Συνδέεται με τον πρώτο από τους παγκόσμιους στόχους που ενέκρινε η Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας το 2022: 80% των ανθρώπων με διαβήτη να έχουν διαγνωστεί έως το 2030.
Οι αριθμοί που προβληματίζουν
Σύμφωνα με την IDF, ένας στους εννέα ενήλικες ζει με διαβήτη. Οι ενδείξεις δείχνουν ότι το φαινόμενο θα μεγαλώσει: έως το 2050 ο αριθμός των ανθρώπων με διαβήτη εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 853 εκατομμύρια. Ο ΠΟΥ καταγράφει ότι οι άνθρωποι με διαβήτη αυξήθηκαν από 200 εκατομμύρια το 1990 σε 830 εκατομμύρια το 2022. Η νόσος σκότωσε άμεσα 1,6 εκατομμύρια ανθρώπους το 2021, και το 47% των θανάτων από διαβήτη συνέβη πριν από τα 70. Επιπλέον, το 59% των ενηλίκων άνω των 30 ετών με διαβήτη δεν έπαιρνε φάρμακα το 2022.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία (ΕΔΕ), πάνω από 9%-10% του ενήλικου πληθυσμού πάσχει από διαβήτη, ενώ σημαντικό ποσοστό έχει προδιαβήτη. Η ΕΔΕ προειδοποιεί ότι η γήρανση του πληθυσμού, η παχυσαρκία και η πολυνοσηρότητα αυξάνουν τους ασθενείς με επιπλοκές και τις ανάγκες για εξειδικευμένη, συνεχή φροντίδα.
Γιατί δεν ελέγχεται ο κίνδυνος
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι ο διαβήτης δεν δίνει σημάδια. Πολλοί δεν πιστεύουν ότι κινδυνεύουν. Νέα παγκόσμια έρευνα της IDF, που δημοσιοποιήθηκε στις 10 Νοεμβρίου, έδειξε ότι μόλις 15% όσων έχουν τουλάχιστον δύο παράγοντες κινδύνου πιστεύουν ότι θα εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2. Επίσης, 43% δήλωσαν ότι δεν θα ένιωθαν σίγουροι για το πώς να κλείσουν έλεγχο κινδύνου. Το εύρημα έχει σημασία γιατί πάνω από 95% των ανθρώπων με διαβήτη έχουν τύπο 2, τον τύπο που συχνά μπορεί να προληφθεί ή να καθυστερήσει.
Τι μπορεί να κάνει ο καθένας
Ο ΠΟΥ ζητά να γνωρίζουμε τα προειδοποιητικά σημάδια: αυξημένη δίψα, συχνοουρία, κόπωση και θολή όραση, και να ζητάμε συμβουλή όταν τα παρατηρούμε. Στη λίστα, προστίθεται και η ανεξήγητη απώλεια βάρους. Η ΕΔΕ τονίζει ότι έντονη δίψα, συχνοουρία και ανεξήγητη απώλεια βάρους απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση, γιατί μπορεί να υποδηλώνουν διαβήτη τύπου 1, σε οποιαδήποτε ηλικία.
Για τον τύπο 2, που εξελίσσεται αθόρυβα, οι παράγοντες κινδύνου είναι γνωστοί: το υπερβάλλον βάρος, η έλλειψη άσκησης και η κληρονομικότητα. Ο ΠΟΥ συμβουλεύει τακτικό check-up και εξετάσεις αίματος με επαγγελματία υγείας, γιατί έτσι ανιχνεύεται έγκαιρα. Η πρόληψη στηρίζεται στον τρόπο ζωής: οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες είναι ο καλύτερος τρόπος να προληφθεί ή να καθυστερήσει η νόσος. Στην πράξη, αυτό σημαίνει διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας άσκησης την εβδομάδα.
Η διάγνωση δεν αρκεί
Ο έλεγχος είναι μόνο η αρχή. Η ΕΔΕ υπογραμμίζει ότι η διάγνωση αξίζει όταν ακολουθούν θεραπεία, εκπαίδευση και συνεχής υποστήριξη. Για αυτό, ζητά προσβάσιμες υπηρεσίες και επαρκώς στελεχωμένα Διαβητολογικά Κέντρα. Για την ημέρα, η εταιρεία διαθέτει αφίσες και εγχειρίδιο αυτοενδυνάμωσης ασθενών μέσω της ιστοσελίδας της, των συλλόγων ατόμων με διαβήτη, των διαβητολογικών κέντρων και των δημόσιων δομών υγείας. Ο ΠΟΥ καλεί, επίσης, να ενταχθούν η πρόληψη, η έγκαιρη ανίχνευση και η φροντίδα με επίκεντρο τον άνθρωπο στην πρωτοβάθμια φροντίδα, και να περιοριστεί το στίγμα επικοινωνώντας με ενσυναίσθηση.
Όταν ο αθόρυβος εχθρός δεν δίνει σημάδια, το μόνο όπλο είναι η προσοχή. Αν έχετε παράγοντες κινδύνου ή δεν θυμάστε πότε μετρήσατε τελευταία φορά το σάκχαρό σας, η σημερινή ημέρα είναι μια καλή αφορμή για ραντεβού με τον γιατρό σας.
Πηγή: libre.gr







