Συμφωνία Μέκκας: Τι σημαίνει η ενεργοποίηση του “Άρθρου 5”
Η Συμφωνία της Μέκκας περνά από τις υπογραφές στην επιχειρησιακή εφαρμογή. Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν αποφάσισαν στο Ριάντ να ενεργοποιήσουν άμεσα τις δεσμεύσεις κοινής άμυνας και να προχωρήσουν στην ταχεία ανάπτυξη των συμφωνημένων στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων στο σαουδαραβικό έδαφος. Η απόφαση έρχεται ενώ η σύγκρουση στην Υεμένη έχει ξαναπεράσει τα σύνορα, το Ριάντ αποδίδει στους Χούθι επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι καταγγελίες για απόπειρες πληγμάτων ακόμη και κοντά στη Μέκκα και τη Μεδίνα ανεβάζουν το πολιτικό και θρησκευτικό βάρος της αντιπαράθεσης. Το τι ακριβώς θα σταλεί, πόσοι στρατιώτες θα αναπτυχθούν και ποια οπλικά συστήματα θα μετακινηθούν δεν έχει ανακοινωθεί.
Αυτό που έχει γίνει σαφές είναι ότι οι τρεις χώρες περνούν πλέον από τη διακήρυξη αλληλεγγύης σε συγκεκριμένο στρατιωτικό σχεδιασμό. Το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και η Σαουδική Αραβία βρίσκεται στον πυρήνα της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς. Η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας που σχηματίζεται στην περιοχή δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί μια ακόμη τριμερής συμφωνία.
Από τις υπογραφές στην ανάπτυξη δυνάμεων
Η Συμφωνία της Μέκκας για την Κοινή Άμυνα υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου από τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ.
Η κεντρική της αρχή θυμίζει τη λογική συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ: ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Οι υποχρεώσεις κάθε χώρας, όμως, εξακολουθούν να εξαρτώνται από τις προβλέψεις της συμφωνίας και την εθνική της νομοθεσία.
Η έκτακτη συνεδρίαση της Πολιτικής και Αμυντικής Στρατηγικής Επιτροπής στο Ριάντ έδωσε τώρα το σήμα για το επόμενο βήμα.
Οι τρεις κυβερνήσεις αποφάσισαν την «άμεση» πρακτική εφαρμογή των δεσμεύσεων και τη λήψη των απαραίτητων μέτρων για την ταχεία ανάπτυξη των συμφωνημένων στρατιωτικών δυνάμεων και δυνατοτήτων στη Σαουδική Αραβία.
Η σύνθεση αυτής της δύναμης παραμένει άγνωστη. Δεν έχει ανακοινωθεί αν θα περιλαμβάνει συστήματα αεράμυνας, αεροπορικά μέσα, ειδικές μονάδες ή προσωπικό υποστήριξης.
Η Μέκκα και η Μεδίνα στο επίκεντρο
Η κινητοποίηση συνδέεται άμεσα με την επιδείνωση της κατάστασης στα νότια σύνορα της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ριάντ έχει κατηγορήσει τους Χούθι της Υεμένης για απόπειρα επίθεσης εναντίον της Μέκκας τον Σεπτέμβριο και για πλήγμα σε σταθμό ηλεκτροδότησης στη Μεδίνα στις αρχές Οκτωβρίου, ο οποίος τροφοδοτεί και το Τέμενος του Προφήτη.
Οι Χούθι αρνούνται ότι στόχευσαν τους ιερούς τόπους.
Η αντιπαράθεση αποκτά έτσι διάσταση που ξεπερνά τα στενά όρια του πολέμου στην Υεμένη. Η αναφορά στη Μέκκα και τη Μεδίνα αγγίζει τον πιο ευαίσθητο θρησκευτικό συμβολισμό για εκατοντάδες εκατομμύρια μουσουλμάνους και επιτρέπει στο Ριάντ να παρουσιάζει το ζήτημα όχι μόνο ως θέμα εθνικής ασφάλειας αλλά και ως προστασία των ιερών τόπων.
Πακιστανός στην κορυφή της συμμαχίας
Στο ίδιο συμβούλιο ελήφθη και μια θεσμική απόφαση με ιδιαίτερο βάρος.
Πρώτος γενικός γραμματέας της συμμαχίας ορίστηκε για τρία χρόνια ο απόστρατος Πακιστανός αντιστράτηγος Νομάν Μαχμούντ.
Η επιλογή ενισχύει τον ρόλο του Πακιστάν σε ένα σχήμα στο οποίο το Ισλαμαμπάντ διαθέτει ήδη μακρά στρατιωτική σχέση με τη Σαουδική Αραβία.
Για το Ριάντ, η συμμετοχή μιας πυρηνικής δύναμης αυξάνει το πολιτικό βάρος της αποτροπής. Για την Άγκυρα, η συμφωνία δημιουργεί μόνιμο θεσμικό δίαυλο στρατιωτικής παρουσίας στον Κόλπο. Για το Πακιστάν, προσφέρει θέση στο κέντρο μιας νέας περιφερειακής δομής ασφαλείας.
Η Υεμένη πίσω από την ενεργοποίηση
Η χρονική συγκυρία είναι αποκαλυπτική.
Οι μάχες στην Υεμένη έχουν ενταθεί, δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης με σαουδαραβική υποστήριξη επιχειρούν στην περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ενώ η θαλάσσια δίοδος παραμένει κρίσιμη για το παγκόσμιο εμπόριο και τις ενεργειακές ροές.
Η Συμφωνία της Μέκκας παρουσιάζεται επισήμως ως αμυντικό πλαίσιο που δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας ή οργάνωσης.
Η πρώτη ουσιαστική ενεργοποίησή της, όμως, πραγματοποιείται ακριβώς τη στιγμή που η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει νέα διασυνοριακή απειλή από την Υεμένη.
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον από τις δηλώσεις στις κινήσεις επί του εδάφους.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιες δυνάμεις θα φτάσουν στη Σαουδική Αραβία, πού θα αναπτυχθούν και ποια αποστολή θα αναλάβουν.
Οι απαντήσεις σε αυτά θα δείξουν αν η Μέκκα δημιούργησε απλώς έναν ακόμη μηχανισμό πολιτικής αποτροπής ή αν γεννήθηκε μια στρατιωτική συμμαχία με πραγματική επιχειρησιακή παρουσία στη Μέση Ανατολή.
Πηγή: libre.gr
