Πράσινο φως από το Ecofin για επενδύσεις ύψους 1 δισεκατομμυρίου στην ελληνική ενέργεια

Νέα ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες για την ενεργειακή θωράκιση της χώρας.

Σημαντική ανάσα για την εγχώρια οικονομία και τον ενεργειακό τομέα αποτελεί η πρόσφατη απόφαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Ecofin στο Λουξεμβούργο. Εγκρίθηκε επισήμως η επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής της Ελλάδας, δίνοντας τη δυνατότητα στη χώρα να προχωρήσει σε κρίσιμες επενδύσεις ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν συνεπάγεται κάποια άμεση ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, αλλά προσφέρει την αναγκαία δημοσιονομική ευελιξία. Επιτρέπει στην Αθήνα να πραγματοποιήσει δαπάνες από εθνικούς πόρους που υπερβαίνουν τα αυστηρά όρια των καθαρών πρωτογενών δαπανών, χωρίς η σχετική απόκλιση να υπολογίζεται εις βάρος της. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα όρια, η πρόσθετη αυτή δυνατότητα μπορεί να ανέλθει έως το 0,3% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το τέλος του 2028, εντός του συνολικού ορίου του 1,5% του ΑΕΠ που ήδη ισχύει για τις αμυντικές δαπάνες.

Πού θα κατευθυνθούν οι πόροι ύψους 1 δισ. ευρώ έως το 2028

Οι νέες επενδύσεις, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αγγίξουν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ έως το 2028, αφορούν αποκλειστικά έργα που θωρακίζουν τη διαρθρωτική ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη πράσινη μετάβαση. Αξίζει να σημειωθεί ότι εξαιρούνται ρητά μέτρα που στοχεύουν στην προσωρινή ανακούφιση από τις υψηλές τιμές, όπως οι μειώσεις φόρων στα καύσιμα ή οι οριζόντιες εισοδηματικές ενισχύσεις.

Ο αναλυτικός κατάλογος των παρεμβάσεων που προγραμματίζεται να υλοποιηθούν περιλαμβάνει:

• Συστήματα αποθήκευσης: Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, προϋπολογισμού 200 εκατ. ευρώ.
• Ενεργειακή απόδοση νοικοκυριών: Πανελλαδική δράση για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες ύψους 200 εκατ. ευρώ, η οποία θα καλύψει 100.000 δικαιούχους.
• Δίκαιη Μετάβαχεση λιγνιτικών περιοχών: Ειδικό έργο 50 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά με μπαταρία σε 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.
• Αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων: Το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ» για την ενεργειακή ανακαίνιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων (117 εκατ. ευρώ).
• Σχολικές υποδομές: Το πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολείων, δημοτικών και βρεφονηπιακών σταθμών (45 εκατ. ευρώ).
• Βιομηχανική καινοτομία: Στοχευμένη δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία, ύψους 50 εκατ. ευρώ.
• Σιδηροδρομικό δίκτυο: Σημαντικά έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεων αξίας 320 εκατ. ευρώ.
• Πράσινες μεταφορές: Δημιουργία υποδομών και σταθμών φόρτισης λεωφορείων, προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ.

Αυστηρή εποπτεία και ευρύτερες αποφάσεις στο Ecofin

Η αξιολόγηση της επιλεξιμότητας κάθε μέτρου θα διενεργείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ η ελληνική πλευρά θα υποβάλλει εξαμηνιαία αναφορά κάθε Απρίλιο και Οκτώβριο με τα επιμέρους στοιχεία και το ακριβές κόστος των δράσεων.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνεδρίασης, οι ευρωπαίοι υπουργoί Οικονομικών ασχολήθηκαν με κρίσιμα ζητήματα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Συμφωνήθηκε η πορεία για την ενοποίηση και εποπτεία των αγορών κεφαλαίου, συζητήθηκαν οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το επόμενο έτος, ενώ επιβεβαιώθηκε ότι όλα τα κράτη μέλη υπέβαλλαν εγκαίρως τα τελικά αιτήματα πληρωμής για το Ταμείο Ανάκαμψης.

Παράλληλα, ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις απηύθυνε σύσταση προς όλες τις κυβερνήσεις να διατηρήσουν αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, δεδομένης της παγκόσμιας ανόδου των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων.